Scientias Podcast

Scientias Podcast

Dé podcast van Scientias.nl over alle wetenschappen, de achtergronden en meer. Met Diederik Jekel en Krijn Soeteman. Met regelmaat ontvangen ze een gast om dieper op een specifiek onderwerp in te gaan. Ook bespreken ze het opvallende wetenschapsnieuws van de week.

00:00
00:00

Samenvatting van de aflevering

Een schakelbord, quarks en negen miljard mogelijke veranderingen in ons DNA: in aflevering 97 van de Scientias Podcast praat Krijn Soeteman met Diederik Jekel over wat AI de wetenschap oplevert. Ze leggen uit waarom een slimmer algoritme je telefoon niet meteen sneller maakt, wat het nieuwe Yang–Mills-bewijs wel en niet aantoont, en waarom de DNA-voorspellingen van AlphaGenome Atlas nog geen metingen zijn. Want hoe bepaal je welke resultaten je kunt vertrouwen als AI er steeds meer produceert? Shownotes aflevering 97 Scientias Podcast Live, 25 november in De Hallen (Hal West), Amsterdam https://dehallen-amsterdam.nl/agenda/scientias-podcast-live Exponential Time Hypothesis: OpenAI’s aankondiging met links naar het bewijs en de Lean-formalisering https://openai.com/index/building-scientific-understanding-with-academic-communities/ Exponential Time Hypothesis: Anthropics onafhankelijke preprint https://hexagonmath.org/2610.00577 Yang–Mills: beoordeling en openbaar Lean-bewijs voor het bestaan van de theorie,…

Afleveringen

98-

Ai als golf door wetenschapsdisciplines, deel 3 - Scientias Podcast 97

Een schakelbord, quarks en negen miljard mogelijke veranderingen in ons DNA: in aflevering 97 van de Scientias Podcast praat Krijn Soeteman met Diederik Jekel over wat AI de wetenschap oplevert. Ze leggen uit waarom een slimmer algoritme je telefoon niet meteen sneller maakt, wat het nieuwe Yang–Mills-bewijs wel en niet aantoont, en waarom de DNA-voorspellingen van AlphaGenome Atlas nog geen metingen zijn. Want hoe bepaal je welke resultaten je kunt vertrouwen als AI er steeds meer produceert? Shownotes aflevering 97 Scientias Podcast Live, 25 november in De Hallen (Hal West), Amsterdam https://dehallen-amsterdam.nl/agenda/scientias-podcast-live Exponential Time Hypothesis: OpenAI’s aankondiging met links naar het bewijs en de Lean-formalisering https://openai.com/index/building-scientific-understanding-with-academic-communities/ Exponential Time Hypothesis: Anthropics onafhankelijke preprint https://hexagonmath.org/2610.00577 Yang–Mills: beoordeling en openbaar Lean-bewijs voor het bestaan van de theorie,…

20 nov. 2026
97-

Kunstmatige intelligentie en het trimestre mirabile, deel 2 - Scientias Podcast 96

Kan kunstmatige intelligentie wiskundige problemen oplossen waar de slimste mensen al tientallen jaren hun tanden op stukbijten? In deze aflevering duiken Diederik Jekel en Krijn Soeteman in een bijzondere ontwikkeling: AI heeft belangrijke vooruitgang geboekt rond de quasi-Riemannhypothese. Die hangt samen met een van de beroemdste onopgeloste problemen uit de wiskunde: het vermoeden van Riemann. Wat hebben priemgetallen daarmee te maken? Waarom zijn de ontdekkingen van Euler en Gauss nog altijd belangrijk? En hoe wist AI bestaande wiskundige technieken op een verrassende manier te combineren tot een nieuw bewijs? Ook bespreken we wat deze ontwikkeling betekent voor de toekomst van wetenschappelijk onderzoek. Kan AI verbanden ontdekken die mensen over het hoofd zien? En wat blijft de rol van menselijke wetenschappers? De gepubliceerde bewijzen moeten nog verder onafhankelijk worden gecontroleerd. Maar de mogelijke gevolgen zijn groot. Scientias Podcast live! Op woensdag 25 november 2026 nemen we een…

13 nov. 2026
96-

Het wonderjaar: hoe AI de wetenschap voor altijd veranderde, deel 1 - Scientias Podcast 95

AI-systemen lossen tegenwoordig wiskundige problemen op waar onderzoekers soms al tientallen jaren mee worstelen. OpenAI publiceerde onlangs honderden door AI gegenereerde wiskundige manuscripten en claimde zelfs een doorbraak bij een van de beroemde millenniumproblemen. 25 november 2026: onze eerste live-opname in Hal West, koop kaartjes hier: https://halwest.amsterdam/voorstelling/scientias-podcast-live/ In aflevering 95 van de Scientias Podcast bespreken Diederik Jekel en Krijn Soeteman wat deze ontwikkelingen betekenen voor de wetenschap. Hoe controleer je een bewijs dat bijna niemand meer begrijpt? Wat blijft de rol van menselijke wiskundigen? En kan kunstmatige intelligentie ons uiteindelijk helpen bij ontdekkingen die ons eigen begripsvermogen te boven gaan? Met uitstapjes naar Einsteins wonderjaar, schaakcomputer Deep Blue en het mysterieuze abc-vermoeden. Deze aflevering vormt het begin van een uitgebreide serie over kunstmatige intelligentie. 00:00 Intro: is er een crisis in de wiskunde? 02:57…

06 nov. 2026
95-

Wetenschappers maken fouten en foutjes (en wij ook) - Scientias Podcast 94

Fouten maken hoort bij wetenschap. Maar hoe goed zijn wetenschappers en wetenschapsjournalisten eigenlijk in het toegeven van hun eigen fouten? In aflevering 94 van de Scientias Podcast kijken Diederik Jekel en Krijn Soeteman kritisch naar hun eigen werk. Van een overdreven uitspraak over het Europese stroomnet en een verkeerde uitleg van digitale audio tot vergissingen over dinosauriërs en supergeleiding. Ook duiken ze in de geschiedenis van de luchtvaart. Waren de gebroeders Wright werkelijk de eersten die met een gemotoriseerd vliegtuig vlogen? En wat leert die discussie ons over bewijs en het belang van herhaalbaarheid? Tot slot bespreken we de replicatiecrisis in de wetenschap. Waarom worden positieve resultaten veel vaker beloond dan mislukkingen en waarom zijn juist die mislukkingen zo belangrijk voor wetenschappelijke vooruitgang? 00:00 Intro: fouten maken hoort bij wetenschap 01:25 De Internationale Dag van de Mislukking 04:11 Tijd om onze eigen fouten te bespreken 04:54 Hoe oud is het Europese…

30 okt. 2026
94-

Met Nerds om de tafel van Scientias - Scientias Podcast 93

In deze aflevering hebben Diederik en Krijn twee gasten van de podcast Met Nerds om Tafel, ook bekend als MNOT. Het gesprek is met Randal Peelen en Jurian Ubachs en we hebben het over zowel echte Scientias-onderwerpen als onderwerpen voor echte nerds. Een mooie cocktail met voor ieder wat wils. En eerste live-opname van de Scientias Podcast 25 november 2026: https://halwest.amsterdam/voorstelling/scientias-podcast-live/ 00:00 Twee podcasts aan één tafel 05:38 Waar komt het woord nerd vandaan? 07:54 Nerd als geuzennaam 10:05 Erbij horen en je eigen groep vinden 14:51 Rolf Hut: ongegeneerd enthousiast zijn 17:10 Nieuwsgierigheid zonder betweterigheid 20:09 Gewenste gasten en favoriete nerds 23:11 Bill James, Moneyball en honkbalstatistiek 27:38 Hoe wifi door een huis werkt 37:28 Felienne Hermans en vrouwen in programmeren 39:44 Jay Miner: van Atari naar Amiga 45:23 Demoscene en Isaac Newton 50:05 Kleine werelden en handen wassen 53:40 Drie vragen voor de natuurkundige 54:55 Hoe ASML EUV-licht gebruikt voor…

23 okt. 2026